Camper isoleren

Hoe ga je de camper thermisch isoleren? Een overzicht van alle isolatiematerialen

Home » Camper bouwen » Camper isoleren

door | 0 Reacties

Isoleren is voor sommigen van levensbelang, voor anderen totaal niet. Hoe isoleer je nou een camper? We hebben geprobeerd er een logisch verhaal van te maken, zodat het ook voor jou een stuk duidelijker wordt hoe je jouw camper goed isoleert. Er zijn twee vormen van isoleren, isoleren tegen geluid bespraken we eerder al. Nu gaan we in op isoleren tegen warmte of kou ofwel thermisch isoleren. We gaan in op de verschillende isolatiematerialen waarmee je een camper thermisch kunt isoleren en belangrijker; hoe je ze kunt vergelijken. We hebben de meest gebruikelijke isolatiematerialen voor een camper overzichtelijk in een schema naast elkaar gezet, zodat je zelf het geschikte isolatiemateriaal kunt kiezen op basis van kwaliteit en prijs.

Camper thermisch isoleren, waarom?

Thermische isolatie heeft als doel om de kou of warmte buiten te houden, waardoor je het binnen in de camper op een aangename temperatuur kan houden (en eventueel geen kachel hoeft te plaatsen). Het is dus zowel effectief voor warme als koude gebieden. Of je ook echt moet isoleren is een vraag die je alleen zelf kunt beantwoorden. Het hangt helemaal af van het gebruik dat jij voor ogen hebt maar het kan geen kwaad om de camper minimaal te isoleren. Zo moeilijk is het niet en eigenlijk vrij logisch om wel te doen. Je maakt tenslotte toch al een frame waarop je de afwerking (schrootjes of platen) op bevestigd. Die ruimte vul je net zo makkelijk op met isolatiemateriaal. Lees nog wel even verder en voorkom veelgemaakte fouten!

“In Nieuw-Zeeland reden we rond zonder isolatie en hebben we warme en koudere temperaturen meegemaakt. Voor die zes maanden was dat prima te doen. Bij deze bouw was dit geen optie. We willen het hele jaar gebruik kunnen maken van Brutus en verwachten verschillende klimaten tegen te komen. Daarom is Brutus rondom met 40 millimeter geïsoleerd. Je kunt dus wel zonder isolatie, zeker als je de camper vooral voor vakanties gebruikt en niet voor lange tijd onder het vriespunt verblijft. Onthoud wel dat je op extreem warme dagen beperkt wordt. Maar sta je lekker op een camping of zit je buiten aan het water dan is het vaak prima te doen.“

Camper isolatiemateriaal vergelijken; R-waarde en λ-waarde

Een van de eerste dingen die goed zijn om te weten als het om isolatiemateriaal gaat is de manier waarop je verschillend materiaal met elkaar kunt vergelijken. Er is namelijk een waarde, de R-waarde, die de thermische weerstand uitdrukt. Hoe hoger deze waarde is, hoe beter het materiaal isoleert. Hoe lager deze waarde is, hoe sneller de kou of warmte er doorheen komt. De R-waarde wordt echter vaak niet vermeld op de verpakking van het isolatiemateriaal, hier gebruiken ze de λ-waarde (Lambda-waarde) voor. De R-waarde is uit te rekenen in combinatie met de dikte van het isolatiemateriaal:
R-waarde = dikte isolatie / λ-waarde. Om jou wat rekenwerk te besparen hebben we in de onderstaande tabel de meest gebruikte isolatiematerialen uiteengezet met daarbij de λ-waardes. Voor de diktes van 10 millimeter en 20 millimeter zijn de R-waardes uitgerekend zodat je de verschillen van thermische weerstand gelijk kunt inzien. Te beginnen met staal en hout zodat je direct ziet waarom het slim is om een stalen bus wel te isoleren.

Materiaal λ-waarde (W/mK) R-waarde Dikte 10mm R-waarde Dikte 20mm Prijsindicatie
Staal 50.00 0.00 0.00  
Hout 0.180 0.06 0.11  
Piepschuim (EPS) 0.040 0.25 0.50
Kurk 0.039 0.26 0.51 €€
Schapenwol 0.037 0.27 0.54 €€
Armaflex 0.037 0.27 0.54 €€
XPS 0.035 0.29 0.57
Glaswol/minerale wol 0.035 0.29 0.57
Gespoten PUR 0.030 0.33 0.67 €€€
X-trem 0.027 0.37 0.74 €€
PIR platen 0.026 0.38 0.77 €€
Aerogel 0.011 0.91 1.82 €€€€

Je hebt twee wegen om tot een redelijke isolatie te komen, want laten we eerlijk zijn, we gaan het nooit winnen van een goed geïsoleerd huis. Je kunt gaan voor een hogere λ-waarde (Lambda-waarde) en dit materiaal dikker plaatsen. Of kies voor een, vaak duurder, isolatiemateriaal met een lagere λ-waarde zodat je wat extra ruimte bespaart voor de inbouw.

“Onze keuze is gevallen op X-trem. Dit omdat het gemakkelijk te plaatsen en bewerken is en een hogere R-waarde heeft dan het populaire Armaflex, maar in dezelfde prijscategorie zit. Ons dak is tijdens de verhoging geïsoleerd met PIR-platen door de carrosseriebouwer. En hoe de isolatie zijn werk doet in de praktijk? Tijdens een koude nacht, buiten temperatuur -7 °C was het in Brutus zonder verwarming 7°C. Een verschil van 14°C. Op warme dagen was het in een normale auto 50°C, Brutus bleef zonder al te veel moeite steady op 29°C.”

Camper isolatiemateriaal voor- & nadelen

Het ene isolatiemateriaal is het andere niet. Daarom zetten we de belangrijkste voor- en nadelen op een rijtje van de hierboven genoemde materialen. We hebben geen ervaring met alle materialen, dus delen vooral wat we zelf hebben gevonden of gehoord. Het kan zijn dat we enkel de negatieve (of positieve) verhalen hebben gevonden. Duik er dan ook zeker dieper in als het isolatiemateriaal van jouw voorkeur hier niet goed uitkomt of deel je eigen ervaring in de comments.

Materiaal Voordelen Nadelen
Piepschuim (EPS) ·      Goedkoop

·      Makkelijk te bewerken

·      Ongevoelig voor vocht

·      Lichtgewicht

·      Milieuonvriendelijk

·      Niet brandveilig

·      Niet flexibel

·      Kan gaan rotten door vocht

Kurk ·      100% natuurlijk

·      Makkelijk te bewerken

·      Irriteert niet

·      Brandwerend

·      Geluidsisolerend

·      Uiteenlopende verhalen over omgang vocht

·      Prijzig

·      Minder flexibel

Schapenwol ·      100% natuurlijk

·      Vochtregulerend

·      Brandwerend

·      Geluiddempend

·      Zou kunnen verzakken

·      Kan vocht opnemen of vasthouden

·      Mogelijke schimmelvorming

·      Luchtbrug & dampscherm nodig

·      Kan ongedierte aantrekken

Armaflex ·      Flexibel

·      Zelfklevend

·      Vochtwerend

·      Lichtgewicht

·      Aanbrengen direct op staal

·      Verschillende diktes

·      Oppervlakte materiaal beschadigd snel

·      Aanbrengen kost veel tijd

·      Moeilijk te verwijderen

·      Weinig ruimte voor fouten doordat het direct wordt opgeplakt

XPS ·      Druk vast (beloopbaar)

·      Vochtbestendig

·      Lichtgewicht

·      Recyclebaar

·      Brandbaar

·      Milieuonvriendelijk

·      Niet flexibel

·      Prijzig

Glaswol/minerale wol ·      Flexibel

·      Brandveilig

·      Makkelijk te bewerken

·      Kan zorgen voor irritaties aan huid, ogen en luchtwegen

·      Kan vocht vasthouden

·      Schimmelvorming mogelijk

·      Dampscherm nodig

Gespoten PUR ·      Vochtbestendig en waterafstotend

·      Aanbrengen direct op staal

·      Geluidsdemping

·      Brandwerend

·      Chemisch product

·      Lastig/niet te verwijderen

X-trem ·      Flexibel

·      Zelfklevend (optie)

·      Vochtwerend

·      Licht gewicht

·      Aanbrengen direct op staal

·      Verschillende diktes

·      Niet brandbestendig (smelt)

·      Dampscherm nodig

·      Niet alle lijm werkt voor dit product

PIR platen ·      Vochtbestendig

·      Vaak geen dampscherm nodig

·      Licht gewicht

·      Brandvertragend

·      Goed te plaatsen op de vloer

·      Niet buigbaar

·      Chemisch product

·      Lastig recyclebaar

Aerogel ·      Beste isolatiewaarde

·      Weinig dikte nodig

·      Geluidsisolerend

·      Waterafstotend maar dampdoorlatend

·      Aanbrengen direct op staal

·      Flexibel

·      Erg prijzig

  • 4x4 brandweer camper
    Onder de buitenkast hangt de vuilwatertank
    anemptytextlline
  • Camper isoleren
    Brutus als Spaceship
    anemptytextlline
  • 4x4 camper inbouw
    Marcus Brutus is af
    anemptytextlline
  • Inbouw 4x4 camper
    Overzicht vanuit cabine
    anemptytextlline
  • Badkamer in camper bouwen
    Epoxy wanden in badkamer
    anemptytextlline
  • Onze Mercedes-Benz Vario 814 DA-KA
    anemptytextlline
  • NatureHead compost toilet
    Badkamer met douche
    anemptytextlline
  • Vario camper
    Het verhoogde dak
    anemptytextlline
  • Camper bouwen bed
    De opzet van het bed
    anemptytextlline
  • Het dak is beloopbaar
    anemptytextlline
  • Raamwerk camper bouwen
    Frame voor tussenwand
    anemptytextlline
  • Keuken idee camper
    Keukenplankjes
    anemptytextlline
  • Hoeveel ruimte neemt het in
    anemptytextlline
  • Met hond in camper
    Ninja's place
    anemptytextlline
  • Brandweer camper
    Deze rolluiken werken nog
    anemptytextlline
  • Opbergruimte zelfbouwcamper
    Opbergruimte onder het bed
    anemptytextlline
  • Lars maakt panelen op maat
    anemptytextlline
  • Bovenaanzicht
    anemptytextlline
  • Keuken idee zelfbouwcamper
    Keuken ingeruimd
    anemptytextlline
  • Elektriciteit in camper
    Bedieningspaneel
    anemptytextlline
  • Brutus wordt onder handen genomen
    anemptytextlline
  • Zelf een camper bouwen
    Aan het werk
    anemptytextlline
  • Camper elktra
    Elektriciteitskast
    anemptytextlline
  • 4x4 camper bouwen
    Tussenwand geplaatst
    anemptytextlline
  • De wc staat al klaar
    anemptytextlline
  • Bed in camper
    Bed is 140 cm breed en 198 cm lang
    anemptytextlline
  • Mercedes camper
    Super uitzicht door het voorraam
    anemptytextlline
  • Marcus Brutus met werkuitrusting
    anemptytextlline
  • Hond in zelfbouwcamper
    Ninja's hok testen
    anemptytextlline
  • Keuken in camper
    Keuken met afwerking
    anemptytextlline

Wij Reizen In een zelfgebouwde camper

Na zes maanden Nieuw-Zeeland in een klein zelf omgebouwd busje wisten we het zeker. Reizen met een camper is voor ons dé manier om de wereld te ontdekken! Terug in Nederland kochten we een fabriekscamper. Sinds 2015 zijn we op ontdekkingsreis door Europa en Marokko. Maar we liepen tegen beperkingen aan.

Daarom begon in 2019 ons zelfbouw project. In acht maanden toverden we een oude brandweerwagen om tot camper. Het is een beest, een 4x4 Mercedes 814, daarom noemen we hem Marcus Brutus. We delen onze research hier zodat ook jij je eigen camper kunt bouwen. Volg onze sociale kanalen, het blog of schrijf je in voor de nieuwsbrief.

Koudebruggen, luchtbrug of dampscherm wat is het en is het nodig?

Veel gebruikte termen bij het isoleren van een camper zijn: koudeburg, luchtburg of dampscherm. Het duurde bij ons ook even voordat we precies doorhadden wat het allemaal inhoudt. Per term een uitleg van wat het is en of je er wel of geen rekening mee moet houden tijdens het isoleren van jouw camper.

Wat is een koudebrug?

Een koudebrug is heel simpel. Het is de benaming voor de plekken welke (alsnog) een brug vormen voor kou of juist warmte. Het is de onderbreking in de isolatielaag waardoor kou of warmte makkelijker in de camper naar binnenkomt (of naar buiten gaat). Koudebruggen zijn dus alle plekken welke niet of minder goed geïsoleerd zijn. De ramen bijvoorbeeld of staal bij deuren dat je niet isoleert. Nu is een koudebrug niet onoverkoombaar, maar ideaal zijn ze niet. Zeker niet als deze ontstaat bij staal. Koudebruggen zijn namelijk de plek waar condensatie op slaat. Dit zit namelijk zo; warme lucht bevat meer vocht en als deze warme lucht in contact komt met iets kouds dan koelt het af. Hierdoor kan het minder vocht vasthouden en slaat de vocht vervolgens op het koudere deel, het staal. Vocht en staal gaan helaas niet goed samen, de kans op roest neemt dan namelijk toe, maar ook kan het zorgen voor schimmelvorming. Het doel is dus om zo veel mogelijk koudebruggen te voorkomen.

Wat is een luchtbrug?

Kies je voor een isolatiemateriaal dat niet direct op het staal gebruikt kan worden (omdat het niet vochtbestendig is), dan is het verstandig om een ruimte vrij te laten waar de lucht vrij kan bewegen. Een openruimte van 10 tot 20 millimeter is al genoeg. Deze openruimte wordt een luchtbrug genoemd. Het is helaas een extra loze ruimte, maar als het goed is voorkomt het dat je camper van binnenuit wegroest zonder dat je het doorhebt. In dit geval is het slim om beide kanten van het isolatiemateriaal af te schermen en luchtdicht te maken met bijvoorbeeld plastic of reflecterende noppenfolie. Dit wordt ook wel een dampscherm genoemd.

Wat is een dampscherm?

Een dampscherm, ook wel luchtscherm genoemd, is een extra beveiliging voordat de uiteindelijke afwerking wordt geplaatst over het isolatiemateriaal heen. Het voorkomt dat er nieuwe lucht, en dus vocht, bij het isolatiemateriaal en uiteindelijk misschien ook bij het staal kan komen. Met het dampscherm maak je de gehele isolatie luchtdicht waardoor de isolatie verbeterd wordt en er geen schimmelvorming kan ontstaan. Reflecterend noppenfolie in combinatie met isolatietape is ideaal om een dampscherm mee te maken. Noppenfolie heeft als voordeel dat het ook nog een extra laagje stilstaande lucht toevoegt aan de isolatie en het reflecterende is dan weer goed om stralingswarmte af te ketsen.

Hoeveel (dikte) isolatie heb je nodig in een camper?

De grootste vraag als je gaat isoleren is vaak; hoeveel of hoe dik ga ik dan isoleren? Om je een idee te geven maken we de vergelijking met een huis. Daar zijn de volgende eisen in het bouwbesluit 2012 opgenomen: “Een nieuwbouwhuis moet een R-waarde hebben van R3,5 (vloeren), R4,5 (gevels) en R6,0 (daken), voor een renovatie geldt R2,5 (vloeren), R1,3 (gevels) en R2,0 (daken).”
Nu zijn een huis en een camper niet direct met elkaar te vergelijken. Al is het maar omdat de een van staal of aluminium is opgebouwd, maar ook omdat vocht en condensatie voor een camper misschien wel grotere gevolgen kunnen hebben dan voor een huis.

Opmerking: in het voorbeeld hierboven zie je tussen de regels door het belang van vloerisolatie (renovatie). Toch wordt de vloer vaak overgeslagen om stahoogte te behouden. Maar zeker in een camper waar de wind onder de camper doorloopt, is vloerisolatie belangrijk. Onder de wagen is het namelijk altijd het koudst. Fijn in de zomer, maar hier komt veel kou door naar binnen zodra het kwik daalt.

Als je de laagste waardes aanhoudt, die voor een renovatie van een huis, dan komt uit de eerste tabel in dit artikel waar de isolatiewaardes met elkaar zijn vergeleken, enkel Aerogel in de buurt met een dikte van 20 millimeter. Helaas is dat een materiaal dat voor vele van ons onbetaalbaar is.

Uiteindelijk hangt het dus allemaal af van wat je streven is en voor welk isolatiemateriaal je kiest. De meeste mensen gebruiken 20 millimeter X-Treme of Armaflex. Onze oude fabriekscamper, welke als wintercamper te boek stond, was geïsoleerd met 20 a 30 millimeter piepschuim. Wij zijn bij Brutus all-out gegaan met 40 millimeter X-Trem.

“Met balken van 44 millimeter dikte bouwen we het frame op. Hierdoor konden we met gemak 40 millimeter X-Trem tussen het frame plaatsen en het afwerken met een dampscherm (reflecterend noppenfolie) van ongeveer 2 millimeter. In de praktijk werd de hele 44 millimeter dikte gebruikt. Hierna is alles mooi afgewerkt met Okoumé platen. Bedenk dus goed hoe dik je wilt isoleren voordat je begint met het neerleggen van je frame!”

Let op: het lastigste punt is het isoleren van de cabine en de deuren. Dit is dan ook een van de grootste voordelen om te kiezen voor een afgesloten cabine of opbouwunit. Als de cabine in open verbinding staat met de ‘leefruimte’ in de camper kan hier veel kou en/of warmte vandaan komen. Vooral de deuren, ramen, maar ook het dashboard en de vloer van de cabine zijn lastig te isoleren. Een simpel gordijn om de cabine af te sluiten van het leefgedeelte kan al veel doen. Toch kun je ook hier proberen te isoleren. Zo helpt een goede vloermat in de cabine bijvoorbeeld al veel. Wij hebben onze gordijnen geïsoleerd en testen nog met reflecterende zonneschermen.

Een van de belangrijkste dingen in een camper is ventileren. Het kan niet vaak genoeg gezegd worden, laat altijd een raampje open staan (het liefst een dakraam) zodat vochtige lucht kan ontsnappen en niet ophoopt in de camper. Met alle gevolgen van dien. Dus ook ventileren op koude dagen!

Aanbrengen van het isolatiemateriaal: zo isoleer je een camper

Elk type isolatiemateriaal heeft zijn eigen manier van aanbrengen. Maar er zijn veel overlappingen simpelweg omdat het frame van je bouw niet afhankelijk is van het gekozen isolatiemateriaal. Om te voorkomen dat alle onderdelen die je wilt inbouwen in de carrosserie bevestigd moeten worden, is het slim om een frame op te bouwen. Elke bus heeft punten waar het logisch is om een frame, bestaande uit houten latten, op te bevestigen. De dikte bepaal je zelf, maar houd er rekening mee dat je hier alles op vast schroeft. Het frame moet dus dik en sterk genoeg zijn om bijvoorbeeld het bed tegenaan te bevestigen.

“Wij hebben gekozen om het frame zowel te schroeven als te verlijmen tegen de carrosserie. Hiervoor hebben we voornamelijk de stijlen gebruikt aangezien deze een holle ruimte hebben waardoor de schroef er niet aan de buitenkant uitkomt ;).”

De open delen tussen het geplaatste frame kunnen vervolgens worden opgevuld met isolatiemateriaal. Voor het gemak gaan we uit van type isolatiemateriaal dat direct op het staal kan worden aangebracht.

  • Zorg ervoor dat je de ondergrond eerst goed stof- en vetvrij maakt. Gebruik hiervoor remreiniger of St Marc.
  • Meet de te isoleren oppervlaktes op en snij het isolatiemateriaal op maat indien nodig.
  • Heb je een zelfklevend materiaal dan is deze direct te plaatsen. Is dit niet het geval breng dan de lijm aan op het isolatiemateriaal of op het vrije oppervlakte en plaats vervolgens de isolatie.
  • In de meeste gevallen is het slim om het geheel luchtdicht te maken met een dampscherm. Dit heeft als voordeel dat het isolatiemateriaal op zijn plaats gehouden wordt, maar ook dat er geen vocht meer bij komt.

Klus tip: kies je voor een isolatiemateriaal waar je zelf de lijm nog dient aan te brengen, zorg er dan voor dat je voor een lijm kiest die het isolatiemateriaal niet aantast.

Belangrijk: iets wat meer kwaad dan goed kan doen is holle delen achter het isolatiemateriaal opvullen. Bijvoorbeeld de holle ruimtes bij stijlen. Deze ruimtes zijn omsloten door staal dat in contact staat met de buitenkant. Het staal geleid de warmte of kou toch wel of je de holle ruimte opvult met isolatiemateriaal of niet. Vul je die holle ruimtes bijvoorbeeld helemaal op met glaswol of schapenwol dan kan het vocht (door condensatie) niet weg en hoopt het zich op in het materiaal. Dit kan nare gevolgen hebben zoals schimmelvorming, nare luchtjes maar ook roestvorming van binnenuit dat je dus pas ziet als het aan de buitenkant zichtbaar wordt.

Lars
Lars is onbewust als kind al besmet geraakt met het camper-virus. Ondertussen hebben er al drie campers op zijn naam gestaan. Ze werden steeds groter en beter. Van een kleine backpacker bus in Nieuw-Zeeland naar een fabriekscamper in Nederland. Die laatste wordt nu ingewisseld voor een zelfgebouwde 4x4 camper. Want Lars wil nog verder van de gebaande paden, genieten van de natuur zonder gestoord te worden door wie of wat dan ook. Hoewel hij een Master titel op zak heeft, heeft hij nooit in vaste dienst gewerkt. Want de wereld moet worden verkend, zoveel en zolang mogelijk reizen is het doel.

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wij Reizen In

in een camper over de wereld
Wij, Lars, Dasja & Ninja, trekken met een camper over de wereld. En dat doen we stiekem al best lang. Dit is ons verhaal.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief




Zoek de beste vliegtickets

Ga zelf op reis

Lezen over reizen is leuk, maar zelf reizen is natuurlijk nog veel leuker! Alle informatie om zelf makkelijk op reis te gaan vind je hier. Maar we hebben ook een selectie met de leukste reizen voor je uitgezocht.

Vind jouw droomreis