Afhankelijk van de plekken waar je het liefst overnacht zijn zonnepanelen (of daglichtpanelen, maar daar komen we straks op terug) essentieel of een overbodige luxe. Als je veelal vrij staat, of van (gratis) camperplaatsen gebruik maakt dan is daar meestal geen permanente stroomaansluiting aanwezig. Soms kan je één à twee uur aan het stroom staan bij een sanizuil maar dat is vaak onvoldoende om de huishoudaccu(’s) goed bij te laden. Ga je vooral gebruik maken van campings dan is het natuurlijk een ander verhaal, daar is altijd wel een plekje met stroom te vinden. Maar ook dan kunnen zonnepanelen geld besparen. Een gemiddelde camping vraagt namelijk €2,- tot €4,- voor stroom per dag. Als de zon dan toch schijnt kan je het ook gewoon zelf opwekken.
Verleng de levensduur van je huishoudaccu(‘s) met zonnepanelen
Een ding is zeker, als je de accu levensduur zo lang mogelijk wilt oprekken dan is goed bijladen belangrijk. Zonnepanelen geven je de meeste flexibiliteit van alle bijlaad mogelijkheden, helemaal als je ze op het dak plaatst want dan hoef je er namelijk niet naar om te kijken. Het paneel doet zijn werk gewoon terwijl jij je eigen ding doet. Voordat het allemaal zo ver is zijn er nog een paar obstakels, want welk type paneel kies je en hoeveel capaciteit heb je überhaupt nodig? We zetten de opties weer voor je uiteen zodat je een overwogen keuze kunt maken.
Camper zonnepaneel capaciteit berekenen
Ook bij dit onderdeel is belangrijk om je stroomverbruik en capaciteit van het zonnepaneel met elkaar af te stemmen. Het is daarom belangrijk om eerst de benodigde accucapaciteit te berekenen door je dagelijkse stroomverbruik in kaart te brengen. Het ultieme doel is dat dit verbruik dagelijks bijgeladen wordt en eigenlijk nog iets meer. Want wat als het een dag bewolkt is geweest, heeft geregend of gesneeuwd? Dan is er niet bijgeladen maar waarschijnlijk wel stroom uit de accu onttrokken. Als de zon dan weer schijnt moet het zonnepaneel in staat zijn om de accu weer helemaal vol te laden.
Om de capaciteit van het zonnepaneel te berekenen ga je eerst het dagelijks gemiddeld verbruik in ampère-uur omrekenen naar wattage. Dat die je via de volgende formule: W = V x A.
Voorbeeld: Als je uitkomt op 30 ampère-uur verbruik per dag zou dat, bij een 12 volt circuit, een wattage zijn van 12 x 30 = 360 W. Als je twee dagen vrij wilt kunnen staat zonder te laden zou je op de derde dag het verbruik van de twee eerdere dagen plus een gedeelte van die dag zelf moeten bijladen. Laten we uitgaan van 2,5 x 360 = 900 W.
Gemiddeld vier uur maximale opbrengst per dag
Nu is het gelukkig niet zo dat je (om het voorbeeld aan te houden) 900 watt aan panelen moet plaatsen. De aangegeven wattage is namelijk de opbrengst per uur. Helaas wel de maximale opbrengst per uur onder ideale omstandigheden. En laten we eerlijk zijn, die halen we niet vaak. Dit heeft namelijk ook met de stand van het paneel (of de zon) te maken. Hoewel het mogelijk is om zonnepanelen scharnierbaar te maken, zullen de meeste de panelen ‘gewoon’ vast op het dak plaatsen. In de periode rondom de zomer (maart tot oktober) kan er voor het rekengemak uitgegaan worden van vier uur maximale opbrengst per dag. Rekenen we verder met het eerder gebruikte voorbeeld, dan zou er voor deze periode 900 W / 4 uur = 225 watt aan zonnepanelen op het dak geplaatst moeten worden. Om meer speling te nemen is in dit geval een 250 watt paneel aan te raden. Ben je een echte winterkampeerder dan is een nog grotere marge geen overbodige luxe. De zonopbrengst is in de winter beduidend minder, ook in Zuid-Europa.
Verschil in 12 volt en 24 volt panelen: let bij het zoeken naar geschikte panelen voor op jouw camper ook op het voltage van het paneel. Of op de manier waarop je meerdere 12 volt panelen gaat schakelen, dit kan namelijk net zoals bij accu’s parallel (12 V) of in serie (24 V). Het is niet standaard dat een 24 volt paneel op een 12 volt huishoudaccu aangesloten kan worden of andersom. De laadspanning is dan te hoog, waardoor de accu kan beschadigen. Een 12 volt paneel heeft weer te weinig spanning om een 24 volt accu op te laden.
De verschillende types; glas, semi- of flexibele zonnepanelen
Nu je hebt bepaald hoeveel vermogen het zonnepaneel moet hebben binnen jouw stroom set-up is de volgende vraag; welke type paneel ga je plaatsen? Er zijn drie verschillende types op de markt: glaspanelen, flexibele panelen en semi-flexibele panelen. De naam geeft direct een indruk van het grote verschil. Maar er zitten nog meer verschillen in de drie mogelijkheden. Het overzicht van voor- en nadelen geeft een duidelijk inzicht in de verschillen.
Glaspanelen
- Prijs €45 – €300
- Voordelen: Hoogste rendement – Goede prijs– kwaliteitverhouding – Mits goed geplaatst goede warmte afvoer.
- Nadelen: – Zwaar – Nemen veel ruimte in (zichtbaar) – Niet buigbaar.
Flexibele zonnepanelen
- Prijs vanaf €170 – €600
- Voordelen: Buigbaar – Dun waardoor deze minder opvalt – Sommige modellen beloopbaar – Goedkoopste optie – Lichtgewicht.
- Nadelen: Laag rendement – Meer oppervlakte nodig voor meer rendement – Minder goed in warmte kwijtraken – Lastig te vervangen (doordat ze direct op dak geplakt worden).
Semi-flexibele panelen
- Prijs vanaf €130 – €750
- Voordelen: Hoog rendement – Gedeeltelijk buigbaar en dun – Sommige modellen beloopbaar – Lichter dan glaspanelen.
- Nadelen: Duurste optie – Minder goed in warmte kwijtraken
Alles over zelf een camper bouwen?
Ben je zelf een camper aan het bouwen of moet het hele proces nog beginnen? Dan ga je veel hebben aan ons boek; Je eigen camper inbouwen! In dit boek lees je alles wat je, volgens ons, moet weten voor en tijdens het bouwen van een camper. Je vindt er al ons researchwerk om zelf de juiste afweging te maken tijdens het bouwproces. Zo hoef je zelf de krochten van het internet niet meer af om te zoeken naar tips of informatie en hoef je verschillende bronnen niet meer met elkaar te vergelijken. Dus waar wacht je nog op? Bekijk en bestel het boek (beschikbaar als eBook of Paperback).
2 reacties
Jan Oldenburger
Duidelijk verhaal, Lars
Ik heb zelf 2 flexibele panelen van 100 Wp (50 x 100 cm). Eerst twee kunststofpanelen van 10 mm dik op het dak geschoefd. Er doorheen geschroefd en daarna de uiteinden eraf geslepen. Vervolgens de panelen erop geschroefd, deels gebruik makend van de zeilringen die al in de panelen zitten en nog wat extra gaten geboord voor een beter houvast. Bij het schroeven heb ik de hoedjes die bij dakschroeven horen gebruikt. Die hebben een hoedje dat klemt en eventueel kun je ze vullen met siliconenkit. Ik heb een mppt van victron en weet dankzij jouw verhaal nu ook wat float en zo betekent 😊
Mijn accu’s (start en huishoud) laden ook op onder het rijden. Ik heb een vierstanden accu’s schakelaar gemonteerd (geen accu’s, accu 1, accu 2, beide accu’s), die op “beide accu’s” staat. De startaccu is aangesloten met 1 m 50 mm2 en de huishoudaccu met 6 m 35 mm2 kabel. De weerstand in beide kabels verhoud zich als 1 staat tot 8, dus “rein theoretisch” wordt de laadstroom zo ongeveer 8 op 1. Bijvoorbeeld: bij een laadstroom van 90 A gaat er 80 naar de startaccu en 10 naar de huishoudaccu. Tot dusverre lijkt het goed te werken. Beide accu’s zijn voorzien van een voltmeter, dus het is goed te monitoren. Bovendien geeft mijn omvormer afwisselend het voltage van de 230 en van de accu aan en bij belasting ook het wattage en de resterende accu-capaciteit.
Nog veel klus- en reisplezier gewenst.
Groeten, Jan
Lars
Hey Jan,
Mooi om te lezen, bedankt voor het delen! Klinkt als een slimme oplossing die de nadelen van de flexibele panelen afvangt. Goed systeem ook dat je kunt kiezen (en wisselen) welke accu je oplaad. Vooral als een accu toch een keer per ongeluk is leeg getrokken. Zelf hebben we een Victron scheidingsrelais tussen de start- en huishoudaccu’s geplaatst, welke open gaat bij voldoende spanning. Zowel tijdens het rijden (om de huishoudaccu’s bij te laden) als de andere kant op via het zonnepaneel (om ook de startaccu’s bij te laden). Werkt ook echt super!