Ons eerste busje bouwden we in Nieuw-Zeeland. Vervolgens reden we ruim vier jaar rond in een fabriekscamper, om daarna toch weer zelf te gaan bouwen. Die laatste bouw heeft ons uiteindelijk veel meer geleerd dan al die jaren rondrijden met een fabriekscamper.
Toen dachten we dat we wisten waar we mee bezig waren. Na de bouw van Brutus, onze camper, kwamen we erachter dat we eigenlijk pas het topje van de ijsberg kenden. Dankzij de bouw weten we nu zo veel meer, en die kennis komt nog dagelijks van pas. Tijdens het reizen, in het dagelijks gebruik, maar zeker ook op momenten dat er iets misgaat.
In dit blog bespreken we alles wat we hebben geleerd, maar ook wat we bij een volgende bouw anders zouden doen.
Leestip: Twijfel je nog tussen een fabriekscamper en een zelfbouwcamper? In het blog Fabriekscamper vs. zelfbouwcamper bespreken we de voor- en nadelen en geven we tips om tot de beste keuze voor jouw situatie te komen.
We kennen hem nu van binnen en buiten
Misschien wel het grootste voordeel van zelf bouwen, is dat je precies weet hoe alles werkt, hoe alles loopt en hoe het allemaal is aangesloten. Zeker als je ook zelf de elektra aanlegt.
Smeltende kroonsteentjes
Met onze oude camper was er regelmatig iets aan de hand. Vaak waren we te bang om iets open te schroeven, uit elkaar te halen of zelf te repareren. En juist daar schuilt een risico. Bij een fabriekscamper gingen we er automatisch vanuit dat alles goed was.
Tot we op een warme dag, ongeveer een half jaar na vertrek, opeens een brandlucht roken. De 12V-lader waarmee we onze laptops oplaadden bleek via een (te) dunne kabel te lopen, die met een kroonsteentje was aangesloten op een nóg dunnere kabel van de verlichting. Het kroonsteentje was inmiddels aan het smelten, gelukkig waren we er op tijd bij…
Je kent elke kabel
In Brutus weten we van iedere kabel precies hoeveel stroom hij aankan en of er nog een apparaat op aangesloten kan worden. Kroonsteentjes hebben we dan ook maar achterwege gelaten 😉 Alles over kabeldiktes lees je trouwens hier.
Maar het gaat verder dan alleen de elektra. Ook van de ingebouwde apparatuur weten we veel meer. Tijdens de voorbereiding maak je natuurlijk al keuzes over wat je wel en niet inbouwt, maar juist door alles zelf te installeren leer je de mogelijkheden, instellingen en beperkingen veel sneller kennen.
Je kent je camper letterlijk van binnen en van buiten. Je weet precies hoe de waterleidingen lopen en welke route het grijswater aflegt naar de tank. Mocht er onderweg iets misgaan – wat ook bij een fabriekscamper kan gebeuren – dan weet je veel sneller waar je moet zoeken. En vaak ook hoe je het kunt oplossen.
De volgende stap: Wat wij zelf merken, is dat de stap naar technisch onderhoud ook kleiner wordt als je het campergedeelte volledig begrijpt. Inmiddels voeren we onze onderhoudsbeurten zelf uit. Wie weet wat er nog meer volgt!
We zijn veel minder bang om iets open te maken of op onderzoek uit te gaan
Doordat je de camper van binnen en van buiten kent, is het veel makkelijker om problemen op te sporen. Lekt er iets, ruik je iets vreemds of hoor je een gek geluid? Dan ga je veel sneller op onderzoek uit. Al is het maar omdat je weet hoe een multimeter werkt. Maar ook omdat je weet wat er achter een wand zit, hoe je ergens bij kunt komen en welke onderdelen je veilig kunt demonteren.
“Na een leuke offroad dag in Marokko zien we opeens water druppen bij de wielkast van de linkerachterband. Gelukkig hebben we snel door dat het drinkwater is. Dan moet het wel uit de tank komen, die boven de wielkast staat. Het kost wat moeite (en lak beschadiging), maar we weten precies hoe we erbij kunnen. De dop aan de zijkant van de tank – onze tank staat op zijn kant gemonteerd – blijkt te lekken. We laten wat water weglopen om de druk te verlagen en halen het zonder verdere problemen tot Nederland. Daar vervangen we het rubber en met wat teflontape op de schroefdraad kan hij er waarschijnlijk weer jaren tegenaan.”
Je lost op deze manier veel meer zelf op dan je vooraf zou denken. We kunnen voorbeelden blijven noemen. Van met een multitool een gat in een wand zagen omdat je zeker weet dat er geen kabels achter lopen en er veilig gelast kan worden tijdens een roestbehandeling, tot zonder verwarming staan bij -7 °C of een lekkend dakraam onderweg.
En ook als blijkt dat als iets niet optimaal werkt, de stap om het zelf aan te passen veel kleiner is. Zo maakten wij al vrij snel de overstap van een Fiamma Turbo-Vent naar een Maxxfan.
Goed onderzoek doen en je tijd nemen loont op de lange termijn
In het begin van ons zelfbouwproces zaten we ons regelmatig op te vreten. Het voelde alsof we dagen verspilden met lezen, Googelen en nadenken over hoe we de camper wilden bouwen. We wilden het liefst meteen aan de slag, meters maken en zichtbare vooruitgang boeken.
Maar juist dan ontdek je hoe belangrijk een goed plan is. Zodra je een beetje weet wat je wilt, moet je namelijk al heel snel veel beslissingen maken. Alles hangt met elkaar samen en heeft invloed op elkaar. Waar plaats je een apparaat? Heeft het stroom nodig? Hoeveel stroom? Welke ventilatie-eisen gelden er? En wat betekent dat weer voor de rest van je indeling?
Dat was voor ons een kleine schok. Juist die ingewikkelde onderdelen wilden we eigenlijk nog even voor ons uitschuiven. Eerst maar eens bouwen en wat meters maken. Niet dus. En dat is misschien wel een van de belangrijkste lessen die we hebben geleerd: neem de tijd om dingen goed uit te zoeken. Daarmee voorkom je dat je tijdens de bouw voor vervelende verrassingen komt te staan.
Gelukkig hebben wij veel van dat uitzoekwerk inmiddels gebundeld in onze handleiding voor camperbouwers. Want niet alleen het ontwerpen kost tijd, ook het vinden van de juiste materialen. Welk hout gebruik je bijvoorbeeld? Welke isolatie past bij jouw plannen? En welke apparatuur sluit het beste aan op de manier waarop jij reist?
Tijd investeren in uitzoekwerk loont
Vrijwel alles tijdens een zelfbouwtraject duurt langer dan je denkt. Ook het uitzoekwerk. Toch betaalt die investering zich later dubbel en dwars terug. Je weet beter wat wel en niet mogelijk is, voorkomt fouten en kunt belangrijke keuzes direct meenemen in je ontwerp.
Ja, het is soms frustrerend dat je al vroeg moet nadenken over zaken als een toilet, koelkast, boiler of kooktoestel. Maar geloof ons: het helpt enorm als je bijvoorbeeld je elektraschema al in een vroeg stadium op orde hebt.
Vertrouw de handleiding van je apparatuur (en neem ze door)
Dit is eigenlijk onderdeel van goed onderzoek doen, maar omdat het zo belangrijk is, behandelen we het apart. Neem de inbouwhandleidingen van alle apparatuur die je wilt gebruiken goed door. Het liefst nog voordat je iets koopt, maar zeker voordat je de ideale locatie bepaalt.
Breng de inbouweisen in kaart en kijk, als het om elektrische apparatuur gaat, direct naar de benodigde kabeldiktes. Wat is bijvoorbeeld de maximale lengte van een uitlaat? Hoeveel ruimte moet er rondom een gasfornuis vrij blijven? En hoeveel ventilatie heeft een omvormer of acculader nodig?
Dit zijn allemaal zaken die je vooraf wilt weten. Sterker nog, het kunnen punten zijn waarop je verschillende producten met elkaar vergelijkt tijdens je zoektocht.
“We hadden bedacht om onze boiler-kachelcombinatie ongeveer in het midden van onze camper te plaatsen. Slim, dachten we, want zo zouden alle uitgangen ongeveer evenveel warmte krijgen. Ook wilden we de uitlaat netjes onder de wagen wegwerken. Tijdens het lezen van de handleiding kwamen we er echter al snel achter dat dit geen goed idee was en bovendien niet volgens de voorschriften mocht.
Gelukkig hadden we nog een alternatieve locatie achter de hand. Daardoor zit de kachel nu niet meer precies in het midden van de camper en wordt de warmte iets minder gelijkmatig verdeeld. Geen ramp – we krijgen Brutus nog steeds moeiteloos warm – maar jammer is het wel.”
Het gat voor het dakraam boven de keuken 
Kabels trekken net nadat de bouw is begonnen 
Beide raamdelen los en een vies bed 
Brutus voor de Painted Rocks in Marokko
Alles over zelf een camper bouwen?
Ben je zelf een camper aan het bouwen of moet het hele proces nog beginnen? Dan ga je veel hebben aan ons boek; Je eigen camper inbouwen! In dit boek lees je alles wat je, volgens ons, moet weten voor en tijdens het bouwen van een camper. Je vindt er al ons researchwerk om zelf de juiste afweging te maken tijdens het bouwproces. Zo hoef je zelf de krochten van het internet niet meer af om te zoeken naar tips of informatie en hoef je verschillende bronnen niet meer met elkaar te vergelijken. Dus waar wacht je nog op? Bekijk en bestel het boek (beschikbaar als eBook of Paperback).
Denk goed na over waar je elektra en waterleidingen wegwerkt
Hier zijn we zelf nog steeds niet helemaal uit. Soms zouden we willen dat we makkelijker bij onze elektra en waterleidingen konden. Op andere dagen zijn we juist blij dat alles netjes is weggewerkt en goed beschermd zit onder de vloer en achter de wanden.
Misschien hangt het ook af van het type camper dat je bouwt. Maar één ding hebben we wel geleerd: als je elektra of waterleidingen achter wanden, meubels of onder de vloer wegwerkt, doe het dan doordacht.
Een paar lessen uit de praktijk:
- Bescherm elektrakabels – of ze nu zichtbaar lopen of niet, kabels kunnen in een hobbelende camper verrassend snel beschadigen. Een beschermbuis of kabelmantel voorkomt veel problemen.
- Gebruik goede stootverbindingen – wij geven de voorkeur bij het verbinden van kabels aan stootverbinders. Met de juiste tang en materialen is de kans dat een verbinding loskomt minimaal. Je kunt ook kiezen om een gesoldeerde verbinding te maken.
- Maak geen verborgen kabelverbindingen – verleng of koppel kabels bij voorkeur op een plek waar je er later nog bij kunt. Gebruik liever één kabel over de volledige lengte dan een verbinding achter een wand.
- Maak zo min mogelijk koppelingen in je waterleiding en -afvoer – iedere koppeling is een potentieel lekpunt. Maak er dus zo weinig mogelijk en probeer ze bereikbaar te houden.
- Bouw extra veiligheid in – vertrouw bijvoorbeeld niet alleen op een slangklem bij een afvoerleiding van vuilwater, maar leg ook een rand kit op de koppelstukken zodat de kans op lekken kleiner wordt. Maar denk ook aan vochtmeters onder de vloer of (extra) rookmelders in je elektra kast.
Conclusie achter wanden en onder de vloer wegwerken
Onze conclusie op dit onderwerp is nog steeds niet eenduidig. Kabels en waterleidingen achter de wanden of onder de vloer wegwerken kan, maar dan moet je leven met een twijfel die af en toe om de hoek komt kijken.
Soms ontkom je er simpelweg niet aan omdat het anders te veel invloed heeft op de rest van je ontwerp. Als je het doet, zorg er dan voor dat alles goed beschermd, doordacht en zo onderhoudsvriendelijk mogelijk is.
“Een van de laatste kabels die we trokken, was die van de temperatuursensor van onze verwarming. Tijdens een nacht van -7 °C bleef de binnentemperatuur verdacht lang op 18 graden staan zonder dat de verwarming aansloeg. In werkelijkheid was het nog maar 11 graden.
Na lang zoeken bleek de kabel van de temperatuursensor beschadigd te zijn. Ironisch genoeg was dit een van de weinige kabels die niet beschermd was en tussen twee platen liep. Hij gaf nog net genoeg signaal door om geen foutmelding te veroorzaken, maar niet genoeg om de juiste temperatuur door te geven.”
Zorg voor voldoende verval in je vuilwaterafvoer
Dit is vaak ons eerste antwoord als iemand vraagt wat we de volgende keer anders zouden doen. Het is geen groot probleem, maar wel iets waar we tegenaan lopen.
Vooral tijdens het douchen merken we dat de afvoer niet altijd snel genoeg doorloopt. Het verval bedraagt slechts een paar centimeter, omdat het water eerst nog ruim een meter onder de vloer moet afleggen voordat het de vuilwatertank bereikt. Daardoor loopt de afvoer het beste door als de achterkant van de camper iets lager staat.
Als we opnieuw zouden bouwen, zouden we de afvoer daarom veel eerder naar buiten brengen. Daardoor creëer je meer verval, wat de afvoer ten goede komt. Daarnaast verklein je het risico op lekkages onder de vloer, omdat er simpelweg minder leidingwerk binnen de camper aanwezig is.
Gelukkig hebben we hier in de praktijk nooit echte problemen mee gehad. Maar het is wel zo’n detail waarvan je achteraf denkt: dat hadden we slimmer kunnen aanpakken.
Een groot dakluik boven het bed geeft mixed feelings
Het leek het ideale plaatje: vanuit bed naar de sterren kijken. In de praktijk blijkt het raam vaak nét iets te vies om echt goed zicht te hebben. En eigenlijk is de kijkhoek ook niet optimaal.
Maar meer nog dan het tegenvallende sterrenkijken, zijn het de praktische nadelen die ons soms doen twijfelen. Een dakraam dat boven op het dak ligt, maakt namelijk behoorlijk wat lawaai als de wind er goed op staat. Daarnaast komt er via de permanente ventilatie verrassend veel stof, zand en ander vuil naar binnen. Met als gevolg dat je bed soms onder een laagje stof of zelfs kleine stukjes blad ligt.
Ook op koude nachten merk je dat een dakluik minder goed isoleert dan een gesloten dak. Soms is dat juist prettig, maar tijdens de koudste nachten voel je duidelijk het verschil. En misschien nog wel het vervelendste: als je ooit een lekkage krijgt, loopt het water direct je bed in.
Tijdens een volgende bouw zouden we een dakluik boven het bed daarom nog eens goed overwegen. Sowieso zouden we eerder kiezen voor een dakluik dat verzonken in het dak ligt dan voor een model dat erboven uitsteekt. Ook zouden we geen kunststof raam meer boven ons hoofd willen vanwege het geluid van regen en wind.
Of we helemaal geen dakluik meer boven het bed zouden plaatsen? Dat weten we nog niet. Dat hangt ook af van de indeling van de camper en de mogelijkheden voor ventilatie. Want er is natuurlijk ook een keerzijde.
“Het grote voordeel van een dakluik boven het bed is de verkoeling op warme dagen. Met het luik open en de Maxxfan in de keuken aan, ontstaat er een heerlijke luchtstroom waardoor de camper snel afkoelt. Ook tijdens tropische nachten slapen we daardoor vaak juist beter.
We zouden eigenlijk eens moeten bijhouden hoe vaak het dakluik ons wakker houdt, en hoe vaak het er juist voor zorgt dat we lekker slapen. Zoals zo vaak bij camperbouw bestaat er geen perfecte oplossing. Alles is een compromis.”
Heb jij iets in je camper dat je de volgende keer anders zou doen? Of juist iets dat je iedereen zou aanraden? Laat het weten in de reacties!
FAQ - lessen van onze zelfbouwcamper
Wat is het grootste voordeel van een zelfbouwcamper?
Leer je technische vaardigheden door zelf een camper te bouwen?
Waarom is een goed ontwerp belangrijk voordat je begint met bouwen?
Moet je de handleidingen van camperapparatuur vooraf lezen?
Kun je elektrakabels en waterleidingen achter wanden of onder de vloer wegwerken?
Waar moet je op letten bij de aanleg van een vuilwaterafvoer?
Is een dakluik boven het bed een goed idee?
Wat we achteraf anders zouden doen bij onze camperbouw?
Lars
Foutje gespot of informatie die niet meer klopt? Geef het door via een reactie. Samen houden we ReizenIn.net actueel.
