Geschiedenis van IJsland

Gevechten tegen de elementen en tegen elkaar

Geologisch gezien is IJsland een relatief jong land. Vulkanische uitbarstingen op de Mid-Atlantische Rug, een scheidingsgebied waar tektonische platen langzaam uit elkaar drijven, hebben het land ongeveer 20 miljoen jaar geleden uit de oceaan omhooggestuwd. Doordat IJsland zich precies op de Mid-Atlantische Rug bevindt wordt het land elk jaar ongeveer 2 centimeter breder. Daarover is hier meer te lezen. Maar dit is niet de enige geschiedenis die het land kent, zo brachten de Vikingen de eerste bewoners met zich mee. Waarna de Noren snel volgden opzoek naar vruchtbaar land. Uiteindelijk is IJsland onderdeel geweest van Noorwegen en daarna van Denemarken. Sinds 1944 is het volledig onafhankelijk.

De Vikingen

De eerste ontdekking van IJsland was in de 4e eeuw voor christus. De Griekse ontdekkingsreiziger Pytheas was bezig met een epische ontdekkingsreis naar noordwest Europa toen hij, zes dagen noord zeilend van Engeland bij een bevroren zee op land stuit. Zijn benaming van IJsland, Thule, wordt nog tot in de middeleeuwen gebruikt. Het duurt dan nog goed 1.000 jaar voordat IJsland ook daadwerkelijk bewoond wordt. Het zijn de Vikingen die er met hun slaven uit Noorwegen en Groot-Brittannië de eerste nederzetting stichten. Niet veel later komen er meer gelukzoekers op IJsland terecht, voornamelijk Noren die ontevreden waren met de koning (Harald I) en nieuw landbouwgrond zochten. Landbouw is de voornaamste manier van overleven, met meegebracht vee worden er grote boerderijen opgezet. De visserij is op dat moment nog niet zo populair.

Onderdeel van een koninkrijk

Er was nog geen landelijke administratie of overheid waardoor de Noorse tradities en wetten werden aangehouden. Stamhoofden (goðar) hadden het voor het zeggen. In 930 komen de stamhoofden samen tot de eerste vorm van overheid (Althing), waardoor IJsland één van de oudste parlementen ter wereld heeft. Niet veel later, in de 10e eeuw, doet het Christendom zijn intrede via de nieuwe Noorse koning (Olaf Tryggvason). Waar IJsland een lange tijd onafhankelijk is gebleven komt er na bloedige interne conflicten dan toch verandering, Noorse overheersing is het gevolg van een strijd tussen de meest invloedrijke stamhoofden. IJsland wordt zelfs opgenomen in de Unie van Kalmar (1397 – 1523) maar als de samenwerking tussen de Scandinavische staten ophoudt te bestaan valt het plotseling onder de Deense vlag. Het is zelfs zo erg dat er in de 17e en 18e eeuw een handelsmonopolie wordt opgelegd waardoor alle handel naar en van IJsland via Denemarken moet verlopen. Dit kwam de economie van IJsland niet ten goede, de armoede werd versterkt door natuurrampen en het bevolkingsaantal daalde. IJsland blijft nog wel onderdeel van Denemarken, maar als in de 19e eeuw het nationalisme opsteekt wordt de Althing in 1844 weer hersteld na in 1799 opgeschort te zijn. Het duurt nog tot na de Eerste Wereldoorlog voordat IJsland weer soeverein wordt verklaard (1 december 1918). Maar IJsland deelden tot de Tweede Wereldoorlog wel de Deense monarchie.

Onafhankelijkheid

Hoewel IJsland tijdens de Tweede Wereldoorlog neutraal was, werd het door de geallieerde bezet door haar strategische ligging. IJsland kon zich in 1944 onafhankelijk verklaren omdat Denemarken werd bezet door Duitsland. Na de Tweede Wereldoorlog was IJsland een drijvende kracht achter de Verenigde Naties. Ook economisch ging het goed, vooral door de industrie rondom de visvangst. In 2008 kreeg het echter een crisis te voorduren waar het nu nog van herstelt. Tegenwoordig is toerisme één van de belangrijkste inkomstenbronnen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *