Als je door Marokko reist, zie je de geschiedenis overal terug. In Volubilis zie je de Romeinse invloeden. In Fez voel je de kracht van de vroege islamitische stad. In Marrakech ontdek je de dynastieën die van Marokko een grootmacht maakten. In El Jadida loop je letterlijk door de Portugese vestingwerken. En in Rabat en Casablanca zie je de modernere, koloniale en postkoloniale laag van het land.
Marokko is dus niet alleen mooi of avontuurlijk, het is ook een land met een uitzonderlijk gelaagd verleden. Juist dat maakt reizen hier zo interessant. Achter bijna elke stadspoort, kasbah of havenplaats zit een veel groter verhaal. Op deze pagina vertellen we je meer over de geschiedenis van Marokko, van de prehistorie tot de huidige monarchie. We hebben het redelijk bondig gehouden, maar we hebben linkjes toegevoegd naar externe bronnen mocht je toch verdere verdieping zoeken.
Prehistorie: Marokko als oorsprong van de moderne mens?
Nog voordat er sprake was van koninkrijken, dynastieën of grenzen, leefden er al mensen in het huidige Marokko. De bekendste vondst komt uit Jebel Irhoud, waar resten van vroege Homo sapiens zijn gevonden die ongeveer 315.000 jaar oud zijn. Hiermee speelt Marokko ineens een grote rol in het verhaal van de oorsprong van de moderne mens.
Nog mooier om te zien is misschien wel de invloed van het klimaat op de menselijke bewoning. De afgelopen honderdduizenden jaren heeft o.a. de Sahara namelijk grote veranderingen ondergaan. De Sahara is niet altijd zo droog geweest als hij nu is. Tijdens de vochtige periodes was de Sahara een savanne-landschap met een rijke flora en fauna. Er is zelfs een cyclus vastgesteld van 41.000 jaar (waarin de ashelling van de Aarde tussen 22° en 24.5° schommelt), de ene periode wordt gekenmerkt door droogte terwijl de andere periode juist als groen (en vochtig) wordt omschreven. De afgelopen 25.000 jaar bevond de Sahara zich in een droge periode. De volgende groene periode wordt dus pas over 15.000 jaar verwacht. Volgens de Saharapomp-hypothese heeft deze cyclus voor de migratie van de mens, richting Azië én Europa gezorgd.
Tip: Bekijk de geschiedenis van Marokko vanuit een breder perspectief, duik in de prehistorie van Noord-Afrika. Het laat zien dat Marokko al duizenden generaties lang een doorgangsland én leefgebied is.
Nog meer weten over de Sahara en de verhalen die hij verhult? Dan is onderstaande video een aanrader!
De oorsprong van Marokko: Amazigh, handel en vreemde machten
Vanaf ongeveer de 7e eeuw v.Chr. beginnen de eeuwen van vreemde overheersing. Het begint met de Feniciërs (ongeveer het huidige Libanon) aan de Marokkaanse Middellandse Zeekust. Zij bouwen handelsposten en begonnen commerciële relaties met de al aanwezige Amazigh stammen van het binnenland. Plaatsen als Lixus laten zien hoe belangrijk de kust al was voor handel en uitwisseling.
Geen Berbers maar Imazighen: De Imazighen werden lange tijd in binnen- en buitenland Berbers genoemd. Afgeleid van het Latijnse woord Barbarus (barbaren) en juist daarom wordt de term Berber steeds minder gebruikt. De Imazighen zijn de oorspronkelijke bewoners nog voordat de Arabieren in de 8e eeuw in het gebied kwamen.
Marokko is dus nooit alleen een verhaal van zeevolken en buitenlandse machten geweest. Met de Amazigh heeft het oorspronkelijke bewoners. Vanuit kleine, verdedigbare dorpen werd land bebouwd via terrassen die vandaag de dag nog steeds worden gebruikt. Er was een hechte gemeenschap met een raad van ouderen die geschillen oploste. Vanaf de 8e eeuw beginnen Arabische veroveraars hun taal, geloof (de islam) en cultuur te introduceren.
In de eeuwen daarna ontstaat er een mengeling van lokale machten en buitenlandse invloeden. Onder de Romeinen wordt een deel van Noordelijk Marokko onderdeel van Mauretania Tingitana, met Tingis (het huidige Tanger) als belangrijkste stad. De Romeinen beheren vooral de economisch interessante en beter verdedigbare delen van het land, vooral aan de kust en in vruchtbare valleien. Het binnenland en de bergen blijven veel autonomer.
De Romeinse invloed in Marokko met eigen ogen zien? In Volubilis zie je nog steeds hoe Romeinse stadsbouw en lokale cultuur samenkwamen.
Islamisering en de eerste Marokkaanse staten
In de 7e en 8e eeuw bereikt de islam Noordwest-Afrika. Toch betekent dat niet dat Marokko simpelweg opgaat in een groot Arabisch rijk. De lokale machtsverhoudingen blijven sterk en verschillende Amazigh-groepen verzetten zich tegen oosterse heerschappij. Een bekend voorbeeld zijn de zogenaamde Berberopstanden rond 740.
In die periode ontstaan ook regionale staten. De Barghawata (stichters van de eerste onafhankelijke islamitisch-Marokkaanse staat) bouwen in het westen van Marokko zelfs eeuwenlang een eigen machtsbasis op. Ook plaatsen als Sijilmasa (in de buurt van het huidige Rissani) groeien uit tot belangrijke centra van de Amazigh, vooral door de handel over de Sahara.
De eerste dynastie die meestal als echt staatsvormend voor Marokko wordt gezien, is die van de Idrisiden. Aan het einde van de 8e eeuw vestigen zij hun macht in Marokko en maken van Fez een religieus en politiek centrum. Daarmee ontstaat voor het eerst een steviger georganiseerd machtscentrum dat verder gaat dan losse stammen en regionale verbanden.
Foutje gespot of informatie die niet meer klopt? Geef het door via een reactie. Samen houden we ReizenIn.net actueel.