Openbaar vervoer in Marokko

Verken Marokko middels het openbaar vervoer

Het is misschien niet de meest voor de hand liggende manier om Marokko te verkennen, maar voor backpackers is het goed te doen om gebruik te maken van het openbaar vervoer in Marokko. Hoewel wij normaal gesproken taxi’s niet zien als openbaar vervoer, zullen die hier toch meegenomen worden. In Marokko zijn deeltaxi’s namelijk heel normaal, en goedkoop. Andere vormen van openbaar vervoer zijn bussen en een treinnetwerk waar de rest van Afrika jaloers op is.

Met de bus door Marokko

Het klinkt romantisch, maar de meeste Marokkanen zullen je voor gek verklaren. Hoewel het erg goedkoop is zijn bussen niet het vervoersmiddel om het hele land mee door te crossen. De Marokkaanse bussenlijnen zijn moeilijk te onderscheiden en als je dan al de goede bus vindt zit deze vaak tot de nok toe vol. Maar dan ook echt vol! Leuk is anders. Al zijn de prijzen erg schappelijk, een kaartje voor de stadsbus kost vaak maar vijf dirham (€0,50). De bussen tussen de grote steden zijn meestal beter geregeld, maar dan is de trein snel een (veel) beter advies.

Met de trein door Marokko

Marokkaanse treinen zijn vaak erg comfortabel en voorzien van airconditioning en (meestal) schone toiletten. Alleen deze ene regel geeft al aan waarom het fijner is om met de trein door Marokko te reizen dan een bus te pakken. Zeker als je de grotere steden aan wilt doen, zo is er bijvoorbeeld een goede treinverbinding tussen de vier koningssteden van Marokko (Fès, Meknès, Marrakesh en Rabat) maar ook de andere grote steden zijn prima bereikbaar per trein.

Er zijn twee hoofdspoorwegen;

  1. Van Tanger naar Marrakesh, via Rabat en Casablanca
  2. Van Oujda of Nador naar Marrakesh, via Fès en Meknès om vervolgens vanaf Rabat dezelfde route naar Marrakesh te vervolgen

Momenteel wordt er nog gebouwd aan een TGV traject, die in 2018 af moet zijn. Deze TGV moet tussen Tanger, Rabat en Casablanca drie uur van de rit afhalen. Doordat sommige ritten vrij lang duren vind je in Marokko ook slaaptreinen. Bijvoorbeeld tussen Tanger en Marrakesh en Oujda en Casablanca.

Naast het treinnetwerk beheert het ONCF ook een busdienst waardoor veel bestemmingen aansluiten op het treinnetwerk.

Klasse en kosten

Marokko kent net als wij twee klasse in de trein; de 1e en 2e klas. Het verschil zit in het aantal stoelen per coupe, de 1e klas heeft zes (genummerde) stoelen en de 2e klas heeft er acht. Het voordeel van 1e klas reizen is dat je verzekerd bent van een stoel, net zoals in het vliegtuig staat er een stoelnummer op je ticket. Voor langere treinritten wordt dit aangeraden aangezien de 2e klas erg druk kan zijn en je dan lang moet staan. Gelukkig is een 1e klas ticket relatief gezien niet heel veel duurder, ongeveer 50%.

Ook kent Marokko twee verschillende soorten treinen; Rapide (Train Rapide Climatisé, TCR) en Ordinaire (Train Navette Rapide, TNR). Het verschil tussen deze treinen zit in de comfort en niet per se in de snelheid. Al doet de naam dat wel vermoeden. De Rapide is luxer, de meeste Ordinaire treinen hebben bijvoorbeeld geen airco. De prijsindicatie in onderstaand tabel is voor Rapide treinen, Ordinaire zijn gemiddeld 30% goedkoper.

Van – naar Kosten 2e klas Reis tijd
Casablanca – Marrakesh 95 dirham (€9,50) 3 uur
Tanger- Marrakesh 216 dirham (€21,60) 9,5 uur
Rabat – Fès 85 dirham (€8,50) 2,5 uur


Slaap- of nachttreinen hebben vaste prijzen; 370 dirham (€37,-) in een couchette met vier bedden, 480 (€48,-) / 690 (€69,-) dirham voor een enkel/dubbel hut.

Kortingen

Kinderen onder de vier jaar reizen gratis en kinderen tussen de vier en twaalf jaar krijgen in de meeste gevallen 50% korting. In het weekend krijgen reizigers 25% korting op een retourtje.

Belangrijk in het openbaar vervoer

Marokko kent enkele andere gebruiken in het openbaar vervoer dan wij in Nederland. Zo wordt eten in het openbaar vervoer, terwijl de rest om je heen niet eet, als egoïstisch gezien en getuigt het van slechte manieren. Neem dus altijd iets extra’s mee zodat je kunt uitdelen.
Dit uitdelen is overigens een heel ritueel, hoewel er van je wordt verwacht dat je de mensen om je heen wat aanbiedt zullen zij tot wel drie keer toe weigeren. Het moet steeds dringender gevraagd worden tot ze, als ze echt willen, bij de derde keer aandringen je eten zullen aannemen.
Kijk dan dus ook niet vreemd op wanneer iemand jou in de trein eten wilt aanbieden. Weiger eerst een paar keer maar neem daarna toch minimaal een beetje aan, ook al heb je geen trek. Geef gewoon aan dat je vol zit (door op je buik te kloppen). Na dit ritueel zal je merken dat ze je haast beschouwen als vriend.

De taxi’s in Marokko

Marokko kent twee typen taxi’s, de petit taxi en de grand taxi. Het verschil zit in zowel de grote van de auto’s maar ook de manier waarop hij wordt ingezet.

Enkele handige vertalingen:

Wil je de meter aanzetten aub tourne le conteur, si’l vous plaît
Laat weten dat je wilt betalen voor één plek une place
Dat je gebruik wilt maken van een gedeelde taxi taxi collectif


De petit taxi

De petit taxi is vaak goedkoop. En goedkoper en sneller dan de bus zodra je met twee personen bent. De meeste taxi’s rijden zonder problemen op de meter, al wil het in grotere steden nog weleens voorkomen dat de chauffeur liever een vaste prijs afspreekt. Willen ze geen van beide, zoek dan een andere taxi. Het maximum aantal personen in een petit taxi is drie, en hier houden ze zich strikt aan. Ben je met meer neem dan een grand taxi. De petit taxi komt ook niet buiten de stadsgrenzen. Dus wil je een grotere afstand afleggen buiten de stad dan ben je genoodzaakt om een grand taxi te nemen.

De grand taxi

Grand taxi’s worden op meerdere manieren ingezet, als gewone taxi’s zoals de petit taxi’s voor grotere groepen maar ook als deeltaxi tussen steden en/of dorpen. De taxi vertrekt dan pas als hij vol zit, of rijdt een vaste route en pikt onderweg mensen op. Vol is in het geval van een grand taxi zes personen; twee voorin en vier achterin. Heb je geen zin om als een sardientje in een blikje te zitten dan is het mogelijk om twee plekken te kopen. Over het algemeen wordt aangeraden om voor grote afstanden de bus of trein te pakken aangezien deze veiliger zijn.
Uiteraard is het mogelijk om een grand taxi voor jezelf (of met een groepje) te huren. Dit kan handig zijn als je een scenic route wilt doen of naar een afgelegen plek wilt. Hou er rekening mee dat je in dit geval altijd voor zes personen betaald. Zorg ook dat je vooraf alles goed doorgesproken hebt met de chauffeur en er duidelijke afspraken zijn gemaakt.